Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Style sapin</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Style_sapin"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Style_sapin rootpage-Style_sapin skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Style sapin</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">




<p>Der <i><b>style sapin</b></i> (dt. <b>Tannenstil</b>) ist eine in den 1900er Jahren in der Schweizer Stadt <a href="La_Chaux-de-Fonds" title="La Chaux-de-Fonds">La Chaux-de-Fonds</a> von <a href="Charles_L%E2%80%99Eplattenier" title="Charles L’Eplattenier">Charles L’Eplattenier</a> (1874–1946) und seinen Schülern geprägte Stilform des <a href="Jugendstil" title="Jugendstil">Jugendstils</a>. Zu den Schülern L’Eplatteniers, die ebenfalls zumindest zeitweise im <i>style sapin</i> malten, gehörte zum Beispiel <a href="Andr%C3%A9_Evard" title="André Evard">André Evard</a>,<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> aber auch Frauen wie Marie-Louise Goering oder Jeanne Perrochet. Was als Lehrgang begann, führte zur Gründung der <i>Ateliers d’art réunis</i>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Die_Schule_von_La_Chaux-de-Fonds">Die Schule von La Chaux-de-Fonds</h2></div>
<p>Industrielle und Handelsreisende der Uhrenindustrie mit entsprechender Kaufkraft kamen bei ihren Aufenthalten in den europäischen Metropolen mit dem Jugendstil in Kontakt. Sie wünschen diesen künstlerischen Ausdruck als Ausstattung für ihre Immobilien. Er findet sich auch im benachbarten <a href="Le_Locle" title="Le Locle">Le Locle</a>.<sup id="cite_ref-:1_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-:1-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> L’Eplattenier seinerseits hatte erkannt, dass es notwendig war, den jungen Menschen einen breiteren künstlerischen Horizont zu eröffnen, als sie lediglich zu befähigen, neue <a href="Uhrengeh%C3%A4use" title="Uhrengehäuse">Uhrengehäuse</a> und <a href="Zifferblatt" title="Zifferblatt">Zifferblätter</a> zu gestalten. Zwischen 1905 und 1911 bot er deshalb den <i>Cours supérieur d’art et de décoration</i><sup id="cite_ref-:2_3-0" class="reference"><a href="#cite_note-:2-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> an. Zwischen 1911 und 1914 verfolgte L’Eplattenier mit dem Kunstförderungsprogramm <i>La Nouvelle Section</i>,<sup id="cite_ref-:2_3-1" class="reference"><a href="#cite_note-:2-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> deren Lehrer drei seiner ersten Absolventen wurden, ein weiteres ambitioniertes Unterrichtsprojekt. Die <i>Nouvelle Section</i> stand Kindern und Jugendlichen schon ab Beendigung der Primarschule offen.
</p><p>Der <i>style sapin</i> zeichnet sich durch seine Aufnahme der Formen von Pflanzen und anderen Naturerscheinungen, wie Eiskristallen, in der <a href="Jura_(Gebirge)" title="Jura (Gebirge)">Juraregion</a> aus. Er ist nach dem häufig auftauchenden Motiv des <a href="Tannenzapfen" class="mw-redirect" title="Tannenzapfen">Tannenzapfens</a> benannt. Die geometrische Form der <a href="Wiener_Secession" title="Wiener Secession">Wiener Secession</a> oder den sogenannten <i>Peitschenschlag</i> überwindet er. Die 1870<sup id="cite_ref-:0_4-0" class="reference"><a href="#cite_note-:0-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> gegründete Kunstschule École d’arts appliqués à l’industrie schrieb 1911 in einem Bericht: «Die Grundlage unserer ornamentalen Studien bleibt stets die Tanne. Dieser Baum bietet uns in allen seinen Lebensaltern, im Ganzen oder im Detail, unerschöpfliche dekorative Ressourcen.»<sup id="cite_ref-:1_2-1" class="reference"><a href="#cite_note-:1-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p><i>«&nbsp;Seule la nature est inspiratrice&nbsp;»</i>,<sup id="cite_ref-:1_2-2" class="reference"><a href="#cite_note-:1-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> „nur die Natur inspiriert“, war das Leitmotiv des 1905 von L’Eplattenier geleiteten <i>Cours supérieur d’art et de décoration</i>, zu dessen Schülern auch Angelo Nottaris und Charles-Edouard Jeanneret, später als <a href="Le_Corbusier" title="Le Corbusier">Le Corbusier</a> bekannt, gehörte. Zu den Werken, die L’Eplattenier und seine Schüler im <i>style sapin</i> schufen, gehört Kunsthandwerk wie etwa Uhrengehäuse, und <a href="Architektur" title="Architektur">architekturale</a> Dekoration wie zum Beispiel Charles-Edouard Jeannerets Entwurf für die Villa Fallet (1906). Das Krematorium von La Chaux-de-Fonds (1909–1910) gilt als Meisterwerk und als vollständigstes Beispiel des Stils. Beachtenswert ist auf dem anliegenden Friedhof das Grab des Anwalts Jules Breitmeyer (1833–1908),<sup id="cite_ref-:0_4-1" class="reference"><a href="#cite_note-:0-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> das mit einem mit Schnee überdeckten Tannenmotiv verziert ist.<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Bei der <a href="Weltausstellung_Mailand_1906" title="Weltausstellung Mailand 1906">Weltausstellung in Mailand</a> 1906 erhielten L’Eplattenier und seine Schüler für die 108 präsentierten Werke des Tannenstils ein Ehrendiplom. Mehrere dieser Werke sind im Musée des Beaux-Arts in La-Chaux-de-Fonds ausgestellt. Drei Werke von Henriette Grandjean (1887–1968), eine Koffertruhe und zwei Keramiken, gehören zur Sammlung des <a href="Mus%C3%A9e_d%E2%80%99Orsay" title="Musée d’Orsay">Musée d’Orsay</a> in Paris. Der im <i>style sapin</i> gestaltete <i>Salon bleu</i> im Appartement Spillmann kann besichtigt werden. Der Raum ist mit Wand- und Deckenmalereien von Marie-Louise Goering ausgemalt. <a href="Glasmalerei" title="Glasmalerei">Glasmalereien</a> und <a href="Ornament" title="Ornament">Ornamente</a>, beispielsweise am Kamin (dieser verbirgt einen Heizkörper), übernahmen André Evard und Louis Houriet von 1907 bis 1909 im Auftrag des Uhrenfabrikanten Charles-Rodolphe Spillmann.<sup id="cite_ref-:0_4-2" class="reference"><a href="#cite_note-:0-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Mehrere aus den Kursen hervorgegangene Personen bildeten von 1910 bis 1916 die <i>Ateliers d’art réunis</i> und führten mit der Begleitung von L’Eplattenier ihren künstlerischen Entwicklungsprozess autonom weiter. Ihnen stand das ehemalige Krankenhaus <i>Ancien hôpital</i> zur Verfügung. Gegen Charles L’Eplattenier wurde in der ab 1912 sozialistisch regierten Stadt jedoch der Vorwurf laut, er trete zu sehr für einen <a href="B%C3%BCrgertum" title="Bürgertum">bürgerlichen</a> Kunstgeschmack ausserhalb der Reichweite der grossen Bevölkerungsmehrheit ein und auch unter seinen Lehrerkollegen war L’Eplattenier auf Widerwillen gestossen. Am 18. März 1914 trat L’Eplattenier zurück und am 1. August 1914 wurde die <i>Nouvelle Section</i> eingestellt. Wegen Geldmangels beendeten auch die <i>Ateliers d’art réunis</i> 1916 ihre Arbeit.<sup id="cite_ref-:2_3-2" class="reference"><a href="#cite_note-:2-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Schülerinnen_und_Schüler_des_Jahrgangs_1905"><span id="Sch.C3.BClerinnen_und_Sch.C3.BCler_des_Jahrgangs_1905"></span>Schülerinnen und Schüler des Jahrgangs 1905</h2></div>
<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250404253">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .column-multiple,.mw-parser-output div[style*=column]{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .column-multiple>ol,.mw-parser-output .column-multiple>ul,.mw-parser-output .column-multiple>p,.mw-parser-output div[style*=column]>ol,.mw-parser-output div[style*=column]>ul{margin-top:0}.mw-parser-output .column-multiple li,.mw-parser-output div[style*=column] li,.mw-parser-output .column-multiple-avoid{break-inside:avoid;break-inside:avoid-column;page-break-inside:avoid}.mw-parser-output .column-multiple-avoid-3{orphans:3;widows:3}.mw-parser-output .column-multiple .mw-heading{column-span:all}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><div class="column-multiple" style="column-width:30em;">
<ul><li>Georges Aubert (1886–1961)<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li><a href="Jules_Courvoisier" title="Jules Courvoisier">Jules Courvoisier</a> (1884–1936)<sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>André Evard (1876–1972)<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>René Gigy</li>
<li>Marie-Louise Goering (1876–1923)<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>Henriette Grandjean</li>
<li>Louis Houriet</li>
<li>Marguerite Junod (1883–1968)<sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>Sophie L’Eplattenier</li>
<li>Octave Matthey (1888–1969)<sup id="cite_ref-12" class="reference"><a href="#cite_note-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>Léon Perrin (1886–1978)<sup id="cite_ref-13" class="reference"><a href="#cite_note-13"><span class="cite-bracket">[</span>13<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>Jeanne Perrochet (1878–1956)<sup id="cite_ref-14" class="reference"><a href="#cite_note-14"><span class="cite-bracket">[</span>14<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li>
<li>Charles Reussner (1886–1961)<sup id="cite_ref-15" class="reference"><a href="#cite_note-15"><span class="cite-bracket">[</span>15<span class="cite-bracket">]</span></a></sup></li></ul>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Anouk Hellman (Hrsg.): <i>Gravée dans le temps. Ecole d’arts appliqués La Chaux-de-Fonds (1872–2022)</i>. Scheidegger und Spiess, Zürich 2022, ISBN 978-3-85881-883-6.</li>
<li>David Lemaire, Marie Gaitzsch (Hrsg.): <i>Le Style sapin. Une expérience de l’Art nouveau</i>. Scheidegger und Spiess, Zürich 2022, ISBN 978-3-85881-884-3.</li>
<li><a href="Jean-Bernard_Vuill%C3%A8me" title="Jean-Bernard Vuillème">Jean-Bernard Vuillème</a>: <i>Le Style sapin à couteaux tirés</i>. Éditions sur le haut, La Chaux-de-Fonds 2022, ISBN 978-2-9701473-7-4 (kostenloser Download beim Verlag).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><i><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.chaux-de-fonds.ch/fr/histoire-patrimoine/art-nouveau/art-nouveau/ecole-d-art-et-style-sapin">Ecole d’art et Style sapin</a></i>, Stadtverwaltung La Chaux-de-Fonds, abgerufen im Oktober 2014</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Alex Winiger: <cite style="font-style:italic">Die wehrhafte Schweiz und die Friedensinsel Schweiz: Zwei Monumente, zwei Konzepte</cite>. ETH Zurich, 2020, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>11&nbsp;p</span>., <a href="Digital_Object_Identifier" title="Digital Object Identifier">doi</a>:<span class="uri-handle" style="white-space:nowrap"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://doi.org/10.3929/ethz-b-000438158">10.3929/ethz-b-000438158</a></span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="http://hdl.handle.net/20.500.11850/438158">handle.net</a> [abgerufen am 8.&nbsp;Oktober 2021]).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Style+sapin&amp;rft.au=Alex+Winiger&amp;rft.btitle=Die+wehrhafte+Schweiz+und+die+Friedensinsel+Schweiz%3A+Zwei+Monumente%2C+zwei+Konzepte&amp;rft.date=2020&amp;rft.doi=10.3929%2Fethz-b-000438158&amp;rft.genre=book&amp;rft.pages=11+p.&amp;rft.pub=ETH+Zurich" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-:1-2"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-:1_2-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:1_2-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:1_2-2">c</a></sup></span> <span class="reference-text">Martin Fröhlich, Sibylle Heusser, Jean-Daniel Jeanneret, Vittorio Lampugnani, Nadja Maillard, Sylviane Musy, Matthias Noell, Hélène Pasquier, Laurent Tissot: <cite style="font-style:italic">La Chaux-de-Fonds, Le Lole, Urbanisme horloger</cite>. Hrsg.: Jean-Daniel Jeanneret. Éditions G d’Encre, Le Locle 2009, ISBN 978-2-940257-56-0, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>164</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Style+sapin&amp;rft.au=Martin+Fr%C3%B6hlich%2C+Sibylle+Heusser%2C+Jean-Daniel+Jeanneret%2C+...&amp;rft.btitle=La+Chaux-de-Fonds%2C+Le+Lole%2C+Urbanisme+horloger&amp;rft.date=2009&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=9782940257560&amp;rft.pages=164&amp;rft.place=Le+Locle&amp;rft.pub=%C3%89ditions+G+d%E2%80%99Encre" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-:2-3"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-:2_3-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:2_3-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:2_3-2">c</a></sup></span> <span class="reference-text">Marikit Taylor, Aline Henchoz, Jérôme Heim: <cite style="font-style:italic">Bon pied, bon œil&nbsp;: La Chaux-de-Fonds Métropole horlogère – 262 objets du patrimoine à découvrir</cite>. Hrsg.: Jean-Daniel Jeanneret. 2. Auflage. Éditions Livreo-Alphil, Neuchâtel 2022, ISBN 978-2-88950-115-1, <span style="white-space:nowrap">Kapitel: Aer nouveau</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Style+sapin&amp;rft.au=Marikit+Taylor%2C+Aline+Henchoz%2C+J%C3%A9r%C3%B4me+Heim&amp;rft.btitle=Bon+pied%2C+bon+%C5%93il+%3A+La+Chaux-de-Fonds+M%C3%A9tropole+horlog%C3%A8re+-+262+objets+du+patrimoine+%C3%A0+d%C3%A9couvrir&amp;rft.date=2022&amp;rft.edition=2&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=9782889501151&amp;rft.place=Neuch%C3%A2tel&amp;rft.pub=%C3%89ditions+Livreo-Alphil" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-:0-4"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-:0_4-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:0_4-1">b</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-:0_4-2">c</a></sup></span> <span class="reference-text">Sylvie Pipoz: <cite style="font-style:italic">Petit guide de Style sapin – À la découverte d’un patrimoine insolite à La Chaux-de-Fonds</cite>. Ville de La-Chaux-de-Fonds, Fondation en faveur de la mise en valeur du site inscrit, La-Chaux-de-Fonds 2022, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>5,&nbsp;16,&nbsp;31</span> (Broschurdruck; kostenlos beim städtischen Tourismusbüro erhältlich).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Style+sapin&amp;rft.au=Sylvie+Pipoz&amp;rft.btitle=Petit+guide+de+Style+sapin+-+%C3%80+la+d%C3%A9couverte+d%E2%80%99un+patrimoine+insolite+%C3%A0+La+Chaux-de-Fonds&amp;rft.date=2022&amp;rft.genre=book&amp;rft.pages=5%2C+16%2C+31&amp;rft.place=La-Chaux-de-Fonds&amp;rft.pub=Ville+de+La-Chaux-de-Fonds%2C+Fondation+en+faveur+de+la+mise+en+valeur+du+site+inscrit" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Isabelle Jeannin-Jaquet, Übersetzung: Arno Giovannini: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/012551/2022-03-31/"><i>Jules Breitmeyer.</i></a> In: <i><a href="Historisches_Lexikon_der_Schweiz" title="Historisches Lexikon der Schweiz">Historisches Lexikon der Schweiz</a>.</i> 31.&nbsp;März 2022,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Jules+Breitmeyer&amp;rft.description=Jules+Breitmeyer&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fhls-dhs-dss.ch%2Fde%2Farticles%2F012551%2F2022-03-31%2F&amp;rft.creator=Isabelle+Jeannin-Jaquet%2C+%C3%9Cbersetzung%3A+Arno+Giovannini&amp;rft.date=2022-03-31">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Robert Savary: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://de.findagrave.com/memorial/166214196/jules-breitmeyer"><i>Jules Breitmeyer.</i></a> In: <i><a href="Find_a_Grave" title="Find a Grave">Find a Grave</a>.</i> 29.&nbsp;Juni 2016,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Jules+Breitmeyer&amp;rft.description=Jules+Breitmeyer&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fde.findagrave.com%2Fmemorial%2F166214196%2Fjules-breitmeyer&amp;rft.creator=Robert+Savary&amp;rft.date=2016-06-29">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Antoine Baudin: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4002549"><i>Aubert, Georges.</i></a> In: <i><a href="SIKART_Lexikon_zur_Kunst_in_der_Schweiz" title="SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz">SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz</a>.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Aubert%2C+Georges&amp;rft.description=Aubert%2C+Georges&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4002549&amp;rft.creator=Antoine+Baudin&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4024566"><i>Courvoisier, Jules-Ami.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Courvoisier%2C+Jules-Ami&amp;rft.description=Courvoisier%2C+Jules-Ami&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4024566&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Catherine Gfeller: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4024889"><i>Evard, Jean André.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Evard%2C+Jean+Andr%C3%A9&amp;rft.description=Evard%2C+Jean+Andr%C3%A9&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4024889&amp;rft.creator=Catherine+Gfeller&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/KuenstlerInnen.aspx?id=4025131"><i>Goering, Marie-Louise.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 28.&nbsp;April 2021,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Goering%2C+Marie-Louise&amp;rft.description=Goering%2C+Marie-Louise&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FKuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4025131&amp;rft.date=2021-04-28">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4026040"><i>Reutter-Junod, Marguerite.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Reutter-Junod%2C+Marguerite&amp;rft.description=Reutter-Junod%2C+Marguerite&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4026040&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-12">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4025918"><i>Matthey, Octave Ulysse.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Matthey%2C+Octave+Ulysse&amp;rft.description=Matthey%2C+Octave+Ulysse&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4025918&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-13"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-13">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Marie Eve Scheurer: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4026290"><i>Perrin, Charles Léon.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 16.&nbsp;August 2021,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2022</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Perrin%2C+Charles+L%C3%A9on&amp;rft.description=Perrin%2C+Charles+L%C3%A9on&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4026290&amp;rft.creator=Marie+Eve+Scheurer&amp;rft.date=2021-08-16">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-14"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-14">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4026292"><i>Perrochet-Junod, Jeanne Adrienne.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Perrochet-Junod%2C+Jeanne+Adrienne&amp;rft.description=Perrochet-Junod%2C+Jeanne+Adrienne&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4026292&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-15"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-15">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.sikart.ch/kuenstlerInnen.aspx?id=4025977"><i>Reussner, Charles.</i></a> In: <i>SIKART Lexikon zur Kunst in der Schweiz.</i> 17.&nbsp;November 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 26.&nbsp;Juli 2020</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AStyle+sapin&amp;rft.title=Reussner%2C+Charles&amp;rft.description=Reussner%2C+Charles&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.sikart.ch%2FkuenstlerInnen.aspx%3Fid%3D4025977&amp;rft.date=2020-11-17">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-10-26" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Style_sapin&amp;oldid=260927878">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>